Kvant fizikasi ongni tushuntira oladimi? Yangi tadqiqot "yo'q" deydi

 

kvant fizikasi va ong tadqiqoti tasviri

Asosiy yangiliklar

Kvant mexanikasi uzoq yillardan beri ong, erkin iroda va qaror qabul qilish sirlarini yechishi mumkin degan fikr ilmiy doiralarda mashhur bo'lib kelgan. Ammo Chapman universiteti Kvant Tadqiqotlari Institutidan Emily Adlam, Kelvin McQueen va Mordecai Waegell ismli fiziklar guruhi bu g'oyaga qarshi kuchli dalillar keltirdi.

Tadqiqotchilarning fikricha, faqat kvant qonunlariga bo'ysunuvchi, tashqi ta'sirdan butunlay izolyatsiya qilingan tizim — hech qanday real qaror qabul qila olmaydi. Buning sababi ikkita fundamental fizik cheklovda yotadi.

Birinchidan, "klonlash taqiqi teoremasi" (1982-yilda Wootters va Zurek tomonidan shakllantirilgan) noma'lum kvant holatining aniq nusxasini yaratishni taqiqlaydi. Qaror qabul qilish uchun tizim dunyoning modelini yaratishi va turli variantlarni solishtirishi kerak — bu esa ma'lumotni nusxalashni talab qiladi, ammo kvant dunyosida bu mumkin emas.

Ikkinchidan, kvant dinamikasining chiziqliligi muammosi bor. Hatto tizim cheksiz nusxalarga ega bo'lsa ham, "eng yaxshi variantni tanlash" jarayoni tizimni ichki tanlov bilan dolanib (entangled) qoladigan holatga olib keladi. Olimlarning hisob-kitoblariga ko'ra, sinov qilingan bir nechta kvant davrasi uchun o'rtacha ishonchlilik (fidelity) taxminan 2/3 (0,67) atrofida — bu tasodifiy tanlovdan (0,5) unchalik yaxshi emas.

Muhim nuqta

Tadqiqot mutlaqo "kvant tizim hech qachon qaror qabul qila olmaydi" demaydi. Agar tizim atrof-muhit holatlarining qaysi bazaga tegishli ekanini oldindan bilsa, u holda mukammal aniqlikda (F=1) tanlov qilish mumkin — ammo bu holat aslida klassik fizika chegarasiga to'g'ri keladi.

Nazariyalarga ta'siri

Ushbu natijalar mashhur Orch OR (Penrose-Hameroff) nazariyasiga ham qattiq zarba beradi — bu nazariya ong miyadagi mikronaychalar ichidagi kvant hisoblashlaridan kelib chiqadi, deb ta'kidlaydi. Agar bu jarayonlar to'liq kvant holatida qolsa, ular hech qanday model yaratish yoki tanlov qilish vazifasini bajara olmaydi.

Xulosa

Tadqiqot shuni ko'rsatadiki, erkin tanlov va faollik (agency) uchun klassik fizik jarayonlar — dekoherens orqali yuzaga keladigan barqaror holatlar — zarur. Kvant kompyuterlar ham shu sababli mustaqil "kvant sun'iy intellekt" bo'la olmaydi; ular doim klassik boshqaruv ostida ishlaydi.