Meta 12 milliard dollargacha jarimaga tortilishi mumkin: Instagram va Facebook dizayni tekshiruv ostida
Yevropa Komissiyasi Instagram va Facebook’dagi cheksiz aylantirish, avtomatik ijro va tavsiya algoritmlari foydalanuvchilarni platformada uzoqroq ushlab turishi mumkinligini bildirdi. Meta katta jarima xavfiga duch kelishi mumkin.
Instagram va Facebook’ning dizayni Yevropa nazoratida
Meta kompaniyasi Instagram va Facebook platformalaridagi ayrim dizayn xususiyatlari sabab Yevropa Komissiyasining jiddiy tekshiruvi ostida qolmoqda.
Dastlabki xulosalarga ko‘ra, cheksiz aylantirish, videolarning avtomatik ijro etilishi, doimiy bildirishnomalar va yuqori darajada shaxsiylashtirilgan tavsiya algoritmlari foydalanuvchilarni platformada uzoqroq vaqt ushlab turishi va ortiqcha foydalanish xavfini kuchaytirishi mumkin.
Yevropa Komissiyasi Meta ushbu xavflarni, ayniqsa voyaga yetmaganlar va himoyaga muhtoj foydalanuvchilar uchun yetarli darajada baholamagan bo‘lishi mumkin, deb hisoblamoqda.
Jarima 12 milliard dollarga yetishi mumkin
Agar qoidabuzarlik bo‘yicha yakuniy qaror chiqarilsa, Meta Yevropa Ittifoqining Raqamli xizmatlar to‘g‘risidagi qonuni — DSA asosida kompaniyaning global yillik aylanmasining 6 foizigacha jarimaga tortilishi mumkin.
Meta’ning 2025-yildagi daromadi asosida hisoblanganda, maksimal jarima nazariy jihatdan taxminan 12 milliard dollar atrofida bo‘lishi mumkin. Biroq bu hozircha kompaniyaga aynan shuncha jarima tayinlandi degani emas — yakuniy qaror hali chiqarilmagan.
Mavjud himoya vositalari yetarlimi?
Meta o‘smirlar uchun Teen Accounts, ekran vaqtini boshqarish va ota-ona nazorati kabi vositalarni joriy qilgan. Biroq Yevropa Komissiyasi bunday choralar amalda foydalanuvchilarni ortiqcha foydalanishdan himoya qilish uchun yetarlicha samarali bo‘lmasligi mumkinligini ta’kidlamoqda.
Komissiya, jumladan, cheksiz aylantirish va avtomatik ijro kabi funksiyalarni qayta ko‘rib chiqish, foydalanuvchilarga samaraliroq tanaffus imkoniyatlarini taqdim etish hamda tavsiya algoritmlarining faqat faollikni oshirishga qaratilgan mexanizmlarini kamaytirish masalasiga e’tibor qaratmoqda.
Meta o‘z pozitsiyasini himoya qilishi mumkin
Bu hozircha yakuniy qaror emas. Meta kompaniyasiga Yevropa Komissiyasining dastlabki xulosalariga javob berish va o‘z pozitsiyasini himoya qilish imkoniyati beriladi.
Agar Komissiya yakunda qonun buzilgan degan qarorga kelsa, kompaniyadan Instagram va Facebook dizayniga o‘zgartirish kiritish talab qilinishi hamda katta miqdorda jarima undirilishi mumkin.
Xulosa
Instagram va Facebook bo‘yicha tekshiruv ijtimoiy tarmoqlar uchun yangi davr boshlanayotganini ko‘rsatmoqda. Endi regulyatorlar nafaqat noqonuniy kontent yoki shaxsiy ma’lumotlar himoyasiga, balki platformalarning foydalanuvchini ilovada imkon qadar uzoq ushlab turishga mo‘ljallangan dizayn mexanizmlariga ham e’tibor qaratmoqda.
Meta uchun esa masala faqat katta jarima xavfi bilan cheklanmaydi. Yakuniy qaror Instagram va Facebook’ning kelajakdagi dizayni hamda tavsiya algoritmlariga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
