Yevropa va Britaniyani qamrab olgan kuchli issiq havo to'lqini paytida ko'plab foydalanuvchilar qizib ketgan telefon va planshetlarini sovutish uchun ularni muzlatgich yoki muzxonaga solib qo'yishga urinmoqda. Britaniyaning Shropshire shahridagi telefon ta'mirlash ustaxonasi egasi Jeymi Farnell BBC'ga bergan intervyusida, so'nggi issiq to'lqinlar davomida bu sababli ta'mirga kelgan qurilmalar sonining keskin oshganini aytdi.
Muammo nimada?
Muammo — sovuqning o'zi emas, balki haroratning keskin o'zgarishi. Qizib ketgan telefon to'satdan sovuq muhitga tushganda, uning ichidagi havo namligi tomchilarga aylanadi — bu jarayon kondensatsiya deb ataladi. Bu namlik ekran, quvvatlash porti, asosiy plata va batareya ulanish nuqtalariga yetib borib, korroziya va qisqa tutashuvga sabab bo'lishi mumkin.
Farnell buni "telefonni guruchga solish" afsonasiga o'xshatadi — ikkalasi ham amaliyotda foyda o'rniga ko'proq zarar keltiradi.
Batareya shishishi va portlash xavfi
Iyun oyidagi issiq to'lqin paytida, Farnellning ustaxonasiga litiy-ion batareyasi shishgan bir iPad olib kelingan va u ustaxonada portlab ketgan. Bu, noto'g'ri sovutish usullarining nafaqat qurilmani buzishi, balki jiddiy xavfsizlik xavfi ham tug'dirishi mumkinligini ko'rsatadi.
Apple va Samsung kabi yirik ishlab chiqaruvchilar ham rasman tabiiy sovutishni tavsiya qiladi — muzlatgich yoki muzxonani emas.
To'g'ri sovutish usuli qanday?
Mutaxassislar tavsiyasiga ko'ra:
- Telefon g'ilofini yeching
- Ekran yorqinligini pasaytiring
- Qurilmani to'g'ridan-to'g'ri quyosh nuridan uzoqda, soyali va salqin joyda xona haroratida tabiiy sovushga qo'ying
Bu O'zbekiston uchun ham dolzarb
Bu ogohlantirish O'zbekiston uchun ayniqsa o'z vaqtida keldi — O'zgidrometning so'nggi ma'lumotlariga ko'ra, 18-20-iyul kunlari mamlakatga janubdan juda issiq havo oqimi kirib kelib, harorat ba'zi hududlarda +46-48 darajagacha ko'tarilishi kutilmoqda. Bunday sharoitda telefon va planshetlarning qizib ketishi keng tarqalgan hodisaga aylanishi mumkin — shu sababli to'g'ri sovutish usullarini bilish har qachongidan ham muhim.
Xulosa
Qurilmangizni himoya qilishning eng xavfsiz yo'li — uni soyali, salqin joyda tabiiy ravishda sovushga qo'yishdir. Muzlatgich yoki muzxona esa, tez yechim bo'lib tuyulsa-da, aslida qurilmaga ko'proq zarar yetkazishi mumkin.
