Xitoy dengiz ekologiyasini o‘rganish uchun ulkan ochiq laboratoriyani ishga tushirdi

Xitoy qirg‘oq ekotizimlarini real dengiz sharoitida o‘rganishga mo‘ljallangan yirik ochiq dengiz tadqiqot platformasini ishga tushirdi.

Dengizdagi yangi ilmiy laboratoriya

Xitoy qirg‘oq ekotizimlarini real sharoitda o‘rganish uchun mamlakatdagi eng yirik ochiq dengiz tajriba platformalaridan birini ishga tushirdi. Xitoy Fanlar akademiyasining Okeanologiya instituti tomonidan ishlab chiqilgan platforma Shandun provinsiyasidagi Rongcheng shahri yaqinida, Sariq dengiz hududiga joylashtirildi.

Yangi inshootni amalda “dengizga ko‘chirilgan laboratoriya” deb atash mumkin. Uning umumiy maydoni 2 ming kvadrat metrni, tajribalar o‘tkaziladigan dengiz hududi esa 30 ming kvadrat metrni tashkil etadi.

Olimlar real dengiz sharoitini boshqara oladi

Platforma yordamida tadqiqotchilar suv harorati, oziqa moddalari va erigan kislorod miqdori kabi muhim ko‘rsatkichlarni nazorat qilishi mumkin. Bu esa okeanlarning isishi, suvning kislotalanishi, kislorod tanqisligi va azot hamda fosfat miqdorining ortishi kabi ekologik holatlarni real dengiz muhitida o‘rganish imkonini beradi.

Avvallari olimlar tadqiqot kemalari orqali faqat ma’lum vaqt oralig‘ida ma’lumot to‘plashi mumkin edi. Oddiy laboratoriya tajribalari esa tabiiy dengiz muhitidagi murakkab jarayonlarni to‘liq takrorlay olmaydi. Yangi platforma ushbu ikki usul o‘rtasidagi bo‘shliqni kamaytirishga xizmat qiladi.

Iqlim o‘zgarishi va dengiz xo‘jaligi ham o‘rganiladi

Tadqiqotchilar platformada dengiz issiq to‘lqinlari, kislorod tanqisligi, ekologik barqarorlik va akvakultura hududlarining imkoniyatlarini o‘rganadi. Olingan natijalar suv mahsulotlarini yetishtirishni samaraliroq boshqarish, ekologik xavflarni oldindan aniqlash va qirg‘oq hududlarini tiklashda qo‘llanishi mumkin.

Platforma xalqaro ilmiy hamkorlik uchun ham ochiq bo‘ladi. Kelajakda boshqa mamlakatlardagi tadqiqot institutlari undan global dengiz ekologiyasi muammolarini birgalikda o‘rganish uchun foydalanishi mumkin.

Xulosa

Xitoyning yangi ochiq dengiz laboratoriyasi iqlim o‘zgarishi va inson faoliyatining qirg‘oq ekotizimlariga ta’sirini aniqroq o‘rganishga yordam beradi. Real dengiz sharoitida nazorat qilinadigan tajribalarni o‘tkazish imkoniyati ekologik xavflarni oldindan baholash va dengiz resurslarini samarali boshqarishda muhim ahamiyat kasb etishi mumkin.

Manba: Xinhua